Sau sự cố Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi năm 2011, một lượng lớn đất, cỏ cây và chất thải có chứa chất phóng xạ đã được thu gom trong quá trình khử nhiễm tại tỉnh Fukushima. Bản tin NHK năm 2019 từng phản ánh tình trạng nhiều túi đất vẫn được lưu tạm gần nhà dân, bãi đỗ xe và đất nông nghiệp.
Tuy nhiên, đây là thông tin mang tính lịch sử. Đến năm 2026, phần lớn đất khử nhiễm từng được lưu tạm ngoài các khu vực khó trở về đã được vận chuyển đến cơ sở lưu trữ trung gian tại Okuma và Futaba. Vấn đề lớn hiện nay chuyển sang giai đoạn tiếp theo: quản lý lượng đất khổng lồ này và hoàn thành việc xử lý cuối cùng bên ngoài tỉnh Fukushima trước tháng 3/2045.
1. Bản dịch tin gốc năm 2019: Đất nhiễm phóng xạ vẫn được lưu gần nhà dân
Tám năm sau sự cố Fukushima Daiichi
日本語: ８年前、東京電力福島第一原発で事故がありました。
Dịch: Tám năm trước, một sự cố đã xảy ra tại Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi của Công ty Điện lực Tokyo.
Sau sự cố, tại tỉnh Fukushima, các cơ quan chức năng tiến hành công việc loại bỏ đất, cỏ, cây và những vật chất bị nhiễm các chất phát ra phóng xạ.
Đất được tạm giữ gần nơi người dân sinh sống
日本語: 取った土などは、まず家の庭や駐車場など人が生活している場所の近くに置いています。
Dịch: Đất và các vật liệu được thu gom trước tiên được lưu tại những nơi gần khu vực sinh hoạt của người dân như sân nhà hoặc bãi đỗ xe.
Trong giai đoạn đầu của công tác khử nhiễm, các khu vực lưu giữ tạm thời được thiết lập tại nhiều địa phương vì chưa thể vận chuyển ngay toàn bộ khối lượng đất phát sinh.
Sau đó đất được tập trung và chuyển đến Okuma, Futaba
Đất sau khi thu gom được tập trung tại các khu vực tạm giữ, sau đó vận chuyển đến cơ sở lưu trữ trung gian được xây dựng tại hai thị trấn 大熊町（おおくままち） – Okuma và 双葉町（ふたばまち） – Futaba.
Đây là hai địa phương nằm gần Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi và chịu ảnh hưởng rất lớn từ sự cố năm 2011.
Người học có thể đọc thêm bài Fukushima: Tòa thị chính trở lại thị trấn Okuma sau sự cố hạt nhân để hiểu thêm quá trình phục hồi của khu vực này.
📱 Điện Thoại, Laptop & Phụ Kiện Công Nghệ 💻 Khám phá sản phẩm chính hãng, nhiều ưu đãi hấp dẫn! 👉 Săn giá tốt – Mua ngay hôm nay!
Năm 2019 mới vận chuyển được khoảng 17%
Bản tin thời điểm đó cho biết việc vận chuyển đến cơ sở lưu trữ trung gian đã bắt đầu từ khoảng năm 2015 nhưng lượng đất được chuyển đi mới đạt khoảng 17% kế hoạch.
Tại thời điểm tháng 3/2019, hơn 100.000 địa điểm quanh nhà ở và hơn 900 khu vực đất nông nghiệp vẫn còn đất khử nhiễm được lưu tạm.
Người dân cho rằng tiến độ quá chậm
日本語: 「遅すぎる」「できるだけ早く、家の近くから汚れた土などをなくしてほしい」
Dịch: “Quá chậm” và “Chúng tôi muốn lượng đất bị ô nhiễm được đưa khỏi khu vực gần nhà càng sớm càng tốt”.
Những ý kiến này phản ánh tâm lý lo lắng của cư dân trong giai đoạn công tác vận chuyển đất khử nhiễm mới ở những bước đầu.
2. Cập nhật đến năm 2026: Tình trạng đã thay đổi như thế nào?
Mục tiêu vận chuyển phần lớn đất tạm lưu đã hoàn thành năm 2022
Bộ Môi trường Nhật Bản đặt mục tiêu đến cuối tháng 3/2022 sẽ cơ bản hoàn thành việc đưa đất và chất thải khử nhiễm đang được lưu tạm tại Fukushima tới cơ sở lưu trữ trung gian, ngoại trừ các khu vực được xác định là khó trở về.
Mục tiêu này sau đó đã được hoàn thành.
Điều đó có nghĩa hình ảnh hàng loạt khu đất khử nhiễm nằm gần nhà dân được phản ánh trong bản tin năm 2019 không còn đại diện chính xác cho tình hình chung của Fukushima hiện nay.
Khoảng 14,49 triệu m³ đã được vận chuyển
Tính đến cuối tháng 9/2026, tổng lượng đất và vật liệu liên quan được đưa vào cơ sở lưu trữ trung gian đạt khoảng 14,49 triệu m³.
Con số này giúp hình dung quy mô rất lớn của quá trình khử nhiễm sau sự cố Fukushima.
| Mốc thời gian | Tình hình |
|---|---|
| 2011 | Xảy ra sự cố Fukushima Daiichi. |
| 2015 | Bắt đầu vận chuyển đất tới cơ sở lưu trữ trung gian. |
| 2019 | Bản tin NHK phản ánh mới vận chuyển khoảng 17% kế hoạch. |
| Tháng 3/2022 | Cơ bản hoàn tất vận chuyển đất đang lưu tạm, ngoại trừ khu vực khó trở về. |
| Tháng 9/2026 | Lượng vận chuyển tích lũy đạt khoảng 14,49 triệu m³. |
| Tháng 3/2045 | Thời hạn pháp lý để hoàn tất xử lý cuối cùng bên ngoài Fukushima. |
Một số khu vực vẫn tiếp tục phát sinh đất khử nhiễm
Việc vận chuyển chưa hoàn toàn kết thúc vì công tác khử nhiễm và phục hồi vẫn tiếp tục tại một số khu vực từng được xếp vào nhóm khó trở về.
Đất phát sinh từ các khu vực này tiếp tục được chuyển đến cơ sở lưu trữ trung gian theo tiến độ phục hồi.
Vấn đề hiện nay đã chuyển sang “xử lý cuối cùng”
Trong giai đoạn 2019, câu hỏi lớn là: “Khi nào đất gần nhà dân được chuyển đi?”
Đến năm 2026, câu hỏi lớn đã trở thành: “Hơn 14 triệu m³ đất đang lưu tại cơ sở trung gian cuối cùng sẽ được xử lý như thế nào?”
Đây là một trong những vấn đề môi trường dài hạn quan trọng nhất còn lại sau sự cố Fukushima Daiichi.
🇯🇵 Du Lịch Nhật Bản – Khám Phá Xứ Sở Hoa Anh Đào! 🌸 Trải nghiệm Tokyo, Osaka, Kyoto và nhiều điểm đến hấp dẫn! 👉 Săn ưu đãi hấp dẫn – Đặt ngay hôm nay!
3. Cơ sở lưu trữ trung gian và thời hạn xử lý ngoài Fukushima năm 2045
中間貯蔵施設 là gì?
中間貯蔵施設（ちゅうかんちょぞうしせつ） nghĩa là cơ sở lưu trữ trung gian.
Cơ sở này được xây dựng tại Okuma và Futaba, bao quanh khu vực Nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi, với diện tích khoảng 1.600 hecta.
Tại đây, đất và chất thải được tiếp nhận, phân loại, xử lý và lưu trữ trước khi bước sang giai đoạn xử lý cuối cùng.
Không phải lưu trữ vĩnh viễn tại Fukushima
Theo luật của Nhật Bản, đất và chất thải khử nhiễm phát sinh tại Fukushima phải được xử lý cuối cùng bên ngoài tỉnh Fukushima trong vòng 30 năm kể từ khi bắt đầu lưu trữ trung gian.
Thời hạn hiện được xác định là tháng 3/2045.
Điều này rất quan trọng vì cơ sở tại Okuma và Futaba về nguyên tắc không phải nơi xử lý cuối cùng vĩnh viễn.
Nhật Bản đang nghiên cứu tái sử dụng một phần đất
Để giảm lượng đất cần đưa đến nơi xử lý cuối cùng, Chính phủ Nhật Bản đang triển khai chính sách gọi là 復興再生利用（ふっこうさいせいりよう） – tái sử dụng phục vụ phục hồi và tái thiết.
Ý tưởng là những loại đất có nồng độ chất phóng xạ thấp, đáp ứng tiêu chuẩn nhất định, có thể được sử dụng trong các công trình có kiểm soát thay vì đưa toàn bộ lượng đất đến bãi xử lý cuối cùng.
Tiêu chuẩn và hướng dẫn liên quan đến việc tái sử dụng được Chính phủ Nhật Bản hoàn thiện thêm trong năm 2025.
Vấn đề vẫn cần sự đồng thuận xã hội
Dù công nghệ có thể cho phép tái sử dụng một phần đất, mức độ chấp nhận của cộng đồng vẫn là yếu tố rất quan trọng.
Chính phủ Nhật Bản vì vậy phải đồng thời giải quyết ba vấn đề: giảm khối lượng cần xử lý cuối cùng, xác định phương án xử lý an toàn và xây dựng sự hiểu biết của người dân.
Để mở rộng vốn từ về điện hạt nhân hiện đại, người học có thể tham khảo thêm bài Chubu Electric và Nhà máy điện hạt nhân Hamaoka trên JPOONLINE.
✈️ Vietnam Airlines – Khám Phá Những Hành Trình Mới! 🌏 Đặt vé máy bay nội địa và quốc tế thuận tiện! 👉 Săn giá vé hấp dẫn – Đặt chuyến bay ngay!
4. Từ vựng tiếng Nhật về Fukushima, khử nhiễm và đất phóng xạ
| Tiếng Nhật | Cách đọc | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 福島県 | ふくしまけん | Tỉnh Fukushima |
| 原発 | げんぱつ | Nhà máy điện hạt nhân |
| 原子力発電所 | げんしりょくはつでんしょ | Nhà máy điện hạt nhân |
| 事故 | じこ | Sự cố, tai nạn |
| 放射線 | ほうしゃせん | Bức xạ |
| 放射性物質 | ほうしゃせいぶっしつ | Chất phóng xạ |
| 汚れる | よごれる | Bị bẩn, bị ô nhiễm |
| 土 | つち | Đất |
| 除染 | じょせん | Khử nhiễm |
| 除去土壌 | じょきょどじょう | Đất được loại bỏ trong quá trình khử nhiễm |
| 廃棄物 | はいきぶつ | Chất thải |
| 作業 | さぎょう | Công việc, thao tác |
| 庭 | にわ | Sân, vườn |
| 駐車場 | ちゅうしゃじょう | Bãi đỗ xe |
| 畑 | はたけ | Ruộng, đất nông nghiệp |
| 運ぶ | はこぶ | Vận chuyển |
| 保管 | ほかん | Lưu giữ, bảo quản |
| 仮置場 | かりおきば | Khu lưu giữ tạm thời |
| 中間貯蔵施設 | ちゅうかんちょぞうしせつ | Cơ sở lưu trữ trung gian |
| 最終処分 | さいしゅうしょぶん | Xử lý cuối cùng |
| 県外 | けんがい | Ngoài tỉnh |
| 搬入 | はんにゅう | Đưa vào, vận chuyển vào |
| 搬出 | はんしゅつ | Đưa ra, vận chuyển ra |
| 累積 | るいせき | Tích lũy |
| 処分 | しょぶん | Xử lý |
| 再生利用 | さいせいりよう | Tái sử dụng |
| 復興 | ふっこう | Phục hồi, tái thiết |
| 濃度 | のうど | Nồng độ |
| 安全 | あんぜん | An toàn |
| 環境省 | かんきょうしょう | Bộ Môi trường Nhật Bản |
Phân biệt 放射線 và 放射性物質
放射線（ほうしゃせん） là bức xạ được phát ra.
放射性物質（ほうしゃせいぶっしつ） là vật chất có khả năng phát ra bức xạ.
Ví dụ:
放射性物質から放射線が出ます。
Dịch: Bức xạ được phát ra từ chất phóng xạ.
5. Phân tích 6 cấu trúc ngữ pháp trong bản tin tiếng Nhật
Ngữ pháp 1: ～たまま – Vẫn giữ nguyên trạng thái
Câu gốc: 汚れた土が今も家の近くに置いたまま。
Dịch: Đất bị ô nhiễm vẫn được để nguyên gần nhà.
Vた + まま diễn tả một trạng thái sau hành động vẫn tiếp tục không thay đổi.
Ví dụ:
電気をつけたまま寝てしまいました。
Dịch: Tôi đã ngủ quên trong khi vẫn để đèn sáng.
Ngữ pháp 2: ～など – Như, v.v.
Câu gốc: 土や草、木など
Dịch: Đất, cỏ, cây và những thứ tương tự.
など dùng để đưa ra một số ví dụ trong một nhóm lớn hơn.
Ngữ pháp 3: ～てから – Sau khi
Câu gốc: 畑などに集めてから、特別な建物に運びます。
Dịch: Sau khi tập trung tại các khu vực như đất nông nghiệp, chúng được chuyển đến cơ sở đặc biệt.
Ví dụ:
確認してから運びます。
Dịch: Sau khi kiểm tra thì sẽ vận chuyển.
Ngữ pháp 4: ～始める – Bắt đầu
Câu gốc: 建物に運び始めました。
Dịch: Đã bắt đầu vận chuyển đến cơ sở.
Động từ bỏ ます + 始める diễn tả một hành động bắt đầu xảy ra.
Ví dụ:
雨が降り始めました。
Dịch: Trời bắt đầu mưa.
Ngữ pháp 5: ～によると – Theo…
Câu gốc: 環境省などによると
Dịch: Theo Bộ Môi trường và các cơ quan liên quan.
Mẫu này rất thường xuất hiện trong tin tức Nhật Bản khi dẫn nguồn.
Ngữ pháp 6: ～てほしい – Muốn ai đó làm gì
Câu gốc: できるだけ早く、汚れた土などをなくしてほしい。
Dịch: Chúng tôi muốn lượng đất bị ô nhiễm được đưa đi càng sớm càng tốt.
Vて + ほしい diễn tả mong muốn người khác thực hiện một hành động.
Ví dụ:
早く問題を解決してほしいです。
Dịch: Tôi muốn vấn đề được giải quyết sớm.
6. Luyện đọc hiểu và FAQ về đất khử nhiễm Fukushima
Câu hỏi 1
質問: 福島第一原発の事故はいつ起きましたか。
答え: 2011年です。
Dịch: Sự cố Fukushima Daiichi xảy ra khi nào? – Năm 2011.
Câu hỏi 2
質問: 除染で取り除いた土はどこに運ばれますか。
答え: 大熊町と双葉町の中間貯蔵施設に運ばれます。
Dịch: Đất sau khử nhiễm được chuyển đi đâu? – Đến cơ sở lưu trữ trung gian tại Okuma và Futaba.
Câu hỏi 3
質問: 2019年の時点で、予定の何％ぐらいが運ばれていましたか。
答え: 約17％です。
Dịch: Năm 2019 đã vận chuyển được khoảng bao nhiêu? – Khoảng 17% kế hoạch.
Câu hỏi 4
質問: 県外での最終処分はいつまでに行うことになっていますか。
答え: 2045年3月までです。
Dịch: Việc xử lý cuối cùng ngoài Fukushima phải hoàn thành trước khi nào? – Tháng 3/2045.
Câu hỏi 5: Chọn đáp án đúng
質問: 現在の状況として正しいものはどれですか。
- 2019年から除去土壌の輸送はまったく進んでいない。
- 福島県内の多くの仮置場から中間貯蔵施設への搬入が進んだ。
- すべての除去土壌の最終処分がすでに終わった。
Đáp án đúng: 2.
Đất tại nhiều khu lưu giữ tạm đã được chuyển tới cơ sở lưu trữ trung gian. Tuy nhiên, xử lý cuối cùng bên ngoài Fukushima vẫn chưa hoàn tất.
Đất nhiễm phóng xạ vẫn còn nằm gần nhà dân như năm 2019 không?
Không nên hiểu tình hình hiện nay giống năm 2019. Phần lớn lượng đất lưu tạm ngoài các khu vực khó trở về đã được chuyển đi trước cuối tháng 3/2022.
Hiện đất được lưu ở đâu?
Phần lớn đất và chất thải khử nhiễm từ Fukushima được quản lý tại cơ sở lưu trữ trung gian nằm tại Okuma và Futaba.
Cơ sở này có phải nơi lưu giữ vĩnh viễn không?
Không. Theo luật Nhật Bản, lượng đất và chất thải này phải được xử lý cuối cùng bên ngoài tỉnh Fukushima trước tháng 3/2045.
Nhật Bản có định tái sử dụng đất khử nhiễm không?
Có. Chính phủ đang thúc đẩy việc tái sử dụng một phần đất có nồng độ chất phóng xạ thấp và đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn nhằm giảm lượng đất phải xử lý cuối cùng.
「置いたまま」 nghĩa là gì?
置いたまま（おいたまま） nghĩa là “được để nguyên như vậy”, tức một vật được đặt ở một nơi và trạng thái đó vẫn tiếp tục.
Điểm quan trọng nhất khi đọc lại bản tin năm 2019 là gì?
Người học cần phân biệt giữa thông tin lịch sử và tình hình hiện tại. Con số 17% và hơn 100.000 địa điểm gần nhà dân phản ánh giai đoạn tháng 3/2019, không phải hiện trạng năm 2026.
Tổng kết: Bản tin là tài liệu hữu ích để học các từ như 原発, 放射線, 放射性物質, 除染, 中間貯蔵施設, 最終処分 và mẫu câu ～たまま. Đồng thời, khi cập nhật đến năm 2026, người đọc có thể thấy quá trình phục hồi Fukushima đã chuyển từ bài toán vận chuyển đất khỏi khu dân cư sang bài toán dài hạn về tái sử dụng và xử lý cuối cùng trước năm 2045.
Nguồn: NHK – Bản tin tháng 3/2019. Nội dung được JPOONLINE biên tập lại và cập nhật bối cảnh đến năm 2026, đồng thời bổ sung phần từ vựng – ngữ pháp phục vụ học tiếng Nhật.
