Chữ 門 (Môn) trong tiếng Nhật có nghĩa là cổng, cửa ra vào, gia tộc hoặc lĩnh vực chuyên môn tùy theo từ ghép. Chữ Kanji này có 8 nét, âm Onyomi là モン (mon), âm Kunyomi là かど (kado). Những từ thường gặp gồm 校門 (cổng trường), 正門 (cổng chính), 専門 (chuyên môn), 入門 (nhập môn) và 門限 (giờ giới nghiêm, giờ phải về nhà).
Không chỉ dùng để chỉ cổng ra vào, 門 còn xuất hiện trong nhiều từ liên quan đến giáo dục, nghề nghiệp và cuộc sống tại Nhật Bản. Hiểu chữ này giúp người học nhận biết biển chỉ dẫn, đọc thông báo và sử dụng từ vựng đúng ngữ cảnh.
1. Chữ 門 (Môn) là gì? Ý nghĩa và thông tin Kanji
門 là một chữ Hán thông dụng, có nghĩa cơ bản là cổng hoặc lối ra vào của một công trình. Từ ý nghĩa ban đầu, chữ này được mở rộng để chỉ gia tộc, môn phái hoặc lĩnh vực kiến thức.
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Kanji | 門 |
| Âm Hán Việt | Môn |
| Onyomi | モン (mon) |
| Kunyomi | かど (kado) |
| Ý nghĩa | Cổng, cửa ra vào, gia tộc, môn phái, lĩnh vực |
| Bộ thủ | 門 (bộ Môn) |
| Số bộ thủ | 169 trong 214 bộ Khang Hy |
| Số nét | 8 nét |
| Phân loại | Jōyō Kanji |
| Cấp học tại Nhật | Lớp 2 tiểu học |
Ví dụ, 校門(こうもん)là cổng trường học. Trong khi đó, 専門(せんもん)mang nghĩa chuyên môn, lĩnh vực mà một người nghiên cứu hoặc có kiến thức chuyên sâu.
Chữ 門 còn xuất hiện trong 名門(めいもん), mang nghĩa gia tộc danh giá hoặc tổ chức có truyền thống và uy tín.
🇯🇵 Du Lịch Nhật Bản – Khám Phá Xứ Sở Hoa Anh Đào! 🌸 Trải nghiệm Tokyo, Osaka, Kyoto và nhiều điểm đến hấp dẫn! 👉 Săn ưu đãi hấp dẫn – Đặt ngay hôm nay!
2. Cách đọc chữ 門 theo Onyomi và Kunyomi
Âm Onyomi: モン (mon)
モン là cách đọc phổ biến khi 門 đứng riêng với nghĩa cổng hoặc xuất hiện trong những từ ghép Kanji.
- 門(もん): Cổng.
- 校門(こうもん): Cổng trường.
- 正門(せいもん): Cổng chính.
- 専門(せんもん): Chuyên môn.
- 部門(ぶもん): Bộ phận, lĩnh vực.
- 入門(にゅうもん): Nhập môn, bắt đầu học một lĩnh vực.
Ví dụ: 正門の前で待ってください。– Hãy đợi trước cổng chính.
Âm Kunyomi: かど (kado)
Âm かど ít gặp hơn trong giao tiếp thông thường, nhưng xuất hiện trong một số từ truyền thống.
- 門松(かどまつ): Đồ trang trí bằng cây thông đặt trước cổng vào dịp năm mới.
- 門出(かどで): Sự khởi hành, bắt đầu một chặng đường mới.
Ví dụ: 新しい門出を祝います。– Chúc mừng một khởi đầu mới.
Lưu ý: Khi chỉ chiếc cổng thông thường, người Nhật thường đọc 門 là もん. Không nên mặc định chữ này luôn đọc là かど khi đứng riêng.
🖌️ Bút Thư Pháp Deli – Luyện Viết Chữ Hán & Kanji 🇯🇵 Nhiều cỡ ngòi, có thể châm thêm mực, phù hợp luyện viết thư pháp! 👉 Săn ưu đãi hấp dẫn – Đặt mua ngay!
3. Cấu tạo bộ Môn 門 và cách viết 8 nét
Chữ 門 có nguồn gốc tượng hình, mô phỏng cổng có hai cánh mở. Đây cũng là hình dạng cơ bản của bộ Môn trong hệ thống bộ thủ Kanji.
Hướng dẫn viết chữ 門
Chữ 門 gồm 8 nét. Khi luyện viết, người học nên chia thành hai phần để dễ ghi nhớ.
- Quan sát và viết bốn nét thuộc phần bên trái trước.
- Tiếp tục hoàn thành bốn nét thuộc phần bên phải.
- Giữ hai phần cân đối, tạo khoảng trống ở giữa giống hình chiếc cổng.
Nên sử dụng sơ đồ thứ tự nét chuẩn để luyện viết, thay vì chỉ nhìn hình dạng chữ hoàn chỉnh.
Mẹo ghi nhớ chữ 門
Hãy tưởng tượng hai cánh cổng lớn đang mở ra. Khoảng trống ở giữa là lối đi, hai bên tạo thành khung cổng.
Khi liên tưởng hình ảnh này với nghĩa “cổng”, người học sẽ dễ nhận diện chữ 門 trong từ ghép.
Bộ Môn (門構え) trong các Kanji khác
Trong tiếng Nhật, bộ Môn có tên gọi là もんがまえ (mongamae), thường xuất hiện ở dạng bao quanh một thành phần khác.
| Kanji | Cách đọc | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| 門 | モン・かど | Cổng, cửa ra vào |
| 問 | モン・とう | Hỏi, vấn đề |
| 間 | カン・あいだ | Khoảng cách, khoảng thời gian |
| 開 | カイ・あける・ひらく | Mở |
| 閉 | ヘイ・しめる・とじる | Đóng |
| 関 | カン・せき | Liên quan, cửa ải |
Phân biệt quan trọng: 門 là chữ chỉ cổng, còn 問 chứa bộ 門 nhưng có nghĩa là hỏi. Tương tự, 間 mang nghĩa khoảng thời gian hoặc không gian, không phải một loại cổng.
Người học có thể xem thêm chữ 開 (Khai) và chữ 関 (Quan) để hiểu cách bộ Môn xuất hiện trong những Kanji khác.
4. Từ vựng tiếng Nhật thông dụng chứa chữ 門
Chữ 門 xuất hiện trong nhiều từ vựng liên quan đến trường học, công trình, nghề nghiệp và văn hóa Nhật Bản.
| Kanji | Hiragana | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 門 | もん | Cổng |
| 校門 | こうもん | Cổng trường |
| 正門 | せいもん | Cổng chính |
| 裏門 | うらもん | Cổng sau |
| 門前 | もんぜん | Trước cổng |
| 開門 | かいもん | Mở cổng |
| 閉門 | へいもん | Đóng cổng |
| 門限 | もんげん | Giờ phải về, giờ giới nghiêm |
| 専門 | せんもん | Chuyên môn |
| 専門家 | せんもんか | Chuyên gia |
| 入門 | にゅうもん | Nhập môn |
| 部門 | ぶもん | Bộ phận, lĩnh vực |
| 名門 | めいもん | Danh môn, tổ chức danh tiếng |
| 門下生 | もんかせい | Môn đệ, học trò |
| 門松 | かどまつ | Đồ trang trí cổng dịp năm mới |
| 門出 | かどで | Khởi đầu hành trình mới |
Phân biệt 門, 戸 và 扉
Ba chữ này đều có thể liên quan đến cửa nhưng không hoàn toàn giống nhau.
- 門(もん): Cổng ra vào khuôn viên, trường học, đền chùa hoặc công trình.
- 戸(と): Cánh cửa, đặc biệt thường gặp trong các loại cửa trượt hoặc cửa nhà.
- 扉(とびら): Cánh cửa hoặc phần cửa có thể đóng mở, cũng dùng theo nghĩa ẩn dụ.
Ví dụ, 学校の門 là cổng trường, còn 部屋の扉 là cửa phòng.
Phân biệt 門を閉める và 門が閉まる
門を閉める(もんをしめる) nghĩa là đóng cổng, nhấn mạnh có người thực hiện hành động.
門が閉まる(もんがしまる) nghĩa là cổng đóng lại, nhấn mạnh trạng thái thay đổi của cổng.
Hai mẫu này giúp người học phân biệt ngoại động từ 閉める và nội động từ 閉まる.
Các từ như 専門, 正門, 入門 và 門松 cũng xuất hiện trong Giáo trình Kanji Look and Learn – Bài 3 trên JPOONLINE.
5. Ví dụ sử dụng chữ 門 trong giao tiếp thực tế
Ví dụ 1: Hẹn gặp trước cổng trường
学校の正門で待ち合わせましょう。
がっこうのせいもんでまちあわせましょう。
Nghĩa: Chúng ta hãy hẹn gặp nhau tại cổng chính của trường.
Ví dụ 2: Thông báo giờ đóng cổng
校門は午後6時に閉まります。
こうもんはごごろくじにしまります。
Nghĩa: Cổng trường đóng lúc 6 giờ chiều.
Ví dụ 3: Nói về chuyên môn
私の専門は日本語教育です。
わたしのせんもんはにほんごきょういくです。
Nghĩa: Chuyên môn của tôi là giáo dục tiếng Nhật.
Ví dụ 4: Nói về giờ phải về nhà
私の寮の門限は午後10時です。
わたしのりょうのもんげんはごごじゅうじです。
Nghĩa: Ký túc xá của tôi quy định giờ phải về là 10 giờ tối.
Ví dụ 5: Giới thiệu sách nhập môn
これは日本語の入門書です。
これはにほんごのにゅうもんしょです。
Nghĩa: Đây là sách nhập môn tiếng Nhật.
Ví dụ 6: Văn hóa năm mới Nhật Bản
お正月には門松を飾ります。
おしょうがつにはかどまつをかざります。
Nghĩa: Vào dịp năm mới, người ta trang trí Kadomatsu.
門松 là đồ trang trí truyền thống thường đặt trước lối vào nhà hoặc công trình trong dịp năm mới tại Nhật Bản.
6. Câu hỏi thường gặp về chữ 門 (Môn)
Chữ 門 có bao nhiêu nét?
Chữ 門 gồm 8 nét, thuộc bộ Môn. Đây là Kanji được giảng dạy từ lớp 2 tiểu học tại Nhật Bản.
Chữ 門 đọc là gì trong tiếng Nhật?
Âm Onyomi thông dụng là モン (mon), âm Kunyomi là かど (kado). Trong giao tiếp, 門 đứng riêng với nghĩa cổng thường được đọc là もん.
Bộ Môn trong tiếng Nhật gọi là gì?
Bộ Môn được gọi là 門構え(もんがまえ)khi dùng làm bộ thủ bao quanh các thành phần khác. Những chữ có bộ này gồm 門, 問, 間, 開 và 関.
専門 (senmon) có nghĩa là gì?
専門(せんもん)nghĩa là chuyên môn, lĩnh vực chuyên sâu. Chẳng hạn, 専門家(せんもんか)là chuyên gia trong một lĩnh vực.
校門 và 正門 khác nhau như thế nào?
校門(こうもん)chỉ cổng trường học. 正門(せいもん)chỉ cổng chính của một công trình hoặc khuôn viên. Cổng chính của trường học cũng có thể được gọi là 正門.
門松 có nghĩa là gì?
門松(かどまつ)là đồ trang trí truyền thống của Nhật Bản, thường kết hợp thông, tre và các vật liệu khác để đặt trước lối vào trong dịp năm mới.
Chữ 門 thuộc cấp độ JLPT nào?
Chữ 門 xuất hiện trong các tài liệu luyện Kanji sơ cấp và trung cấp. JLPT hiện không công bố danh sách Kanji bắt buộc cố định theo từng cấp độ, vì vậy việc phân loại có thể khác nhau giữa các giáo trình.
Tổng kết: Chữ 門 (Môn) là Kanji 8 nét, mang nghĩa chính là cổng hoặc cửa ra vào, với hai cách đọc thường gặp モン và かど. Khi kết hợp với các chữ Hán khác, 門 tạo thành nhiều từ vựng quan trọng như 校門, 正門, 専門, 入門 và 門限. Học theo từ ghép và câu ví dụ giúp ghi nhớ cách đọc, ý nghĩa và sử dụng tự nhiên trong tiếng Nhật.

