Luyện tập A Bài 4 Minna no Nihongo – Hỏi giờ, ngày nghỉ và chia động từ tiếng Nhật

練習A (れんしゅうA) – Bài 4: そちらは何時から何時までですか giúp người mới học tiếng Nhật thực hành cách nói giờ, hỏi thời gian mở cửa, xác định ngày nghỉ trong tuần và mô tả những hoạt động hằng ngày.

Trong bài học này, bạn sẽ luyện bảy nhóm mẫu câu quan trọng, từ 今、何時ですか (Bây giờ là mấy giờ?) đến cách sử dụng các trợ từ thời gian から・まで・に và chia động từ lịch sự ở dạng hiện tại, tương lai, quá khứ.

Sau khi hoàn thành bài học, bạn có thể: đọc giờ và phút bằng tiếng Nhật, hỏi giờ hoạt động của cửa hàng hoặc cơ quan, nói về lịch sinh hoạt cá nhân, hỏi thời điểm xảy ra hành động và phân biệt bốn dạng động từ ます・ません・ました・ませんでした.

Nếu chưa học cách hỏi vị trí và giá cả, bạn có thể ôn lại 練習A Bài 3 – これをください trước khi bắt đầu.

1. 練習A Bài 4 Minna no Nihongo học những gì?

Trong giáo trình Minna no Nihongo, 練習A là phần luyện tập có hướng dẫn để người học ghi nhớ các mẫu câu nền tảng trước khi chuyển sang những bài tập ứng dụng.

Ở Bài 4, chủ đề chính là thời gian và hoạt động hằng ngày. Người học bắt đầu sử dụng động từ dạng ます để diễn đạt việc học, làm việc, nghỉ ngơi và đi ngủ.

Bảy nhóm kiến thức cần nắm vững

Ví dụ nhanh:

今（いま）、8時（はちじ）です。

Dịch: Bây giờ là 8 giờ.

毎朝（まいあさ）6時（ろくじ）に起（お）きます。

Dịch: Mỗi sáng tôi thức dậy lúc 6 giờ.

きのう、日本語（にほんご）を勉強（べんきょう）しました。

Dịch: Hôm qua tôi đã học tiếng Nhật.

2. Giải thích bảy nhóm mẫu câu 練習A Bài 4

Mẫu 1: 今、何時ですか – Cách hỏi và nói giờ tiếng Nhật

Cấu trúc: 今（いま）、何時（なんじ）ですか。

Đây là mẫu câu dùng để hỏi thời gian hiện tại. Người học cần nhớ cách đọc số giờ và phút, đặc biệt là những trường hợp có biến âm.

Ví dụ 1:

A：今、何時ですか。

B：午前（ごぜん）8時（はちじ）です。

Dịch: Bây giờ là mấy giờ? – 8 giờ sáng.

Ví dụ 2:

A：今、何時ですか。

B：午後（ごご）4時15分（よじじゅうごふん）です。

Dịch: Bây giờ là mấy giờ? – 4 giờ 15 phút chiều.

Bảng cách đọc giờ tiếng Nhật

Chú ý: 4時 đọc là よじ, 7時 đọc là しちじ, còn 9時 đọc là くじ. Đây là ba trường hợp người mới học dễ nhầm.

Cách đọc phút và giờ rưỡi

Đơn vị phút sử dụng 分, đọc là ふん hoặc ぷん tùy số đứng trước.

Đối với giờ rưỡi, có thể sử dụng 半（はん）.

7時半（しちじはん）です。

Dịch: 7 giờ 30 phút.

9時半（くじはん）です。

Dịch: 9 giờ 30 phút.

Phân biệt: 午前（ごぜん）dùng để nói thời gian trước 12 giờ trưa, còn 午後（ごご）dùng cho thời gian từ 12 giờ trưa trở đi.

Mẫu 2: 何時から何時までですか – Hỏi giờ mở cửa và đóng cửa

Cấu trúc: Địa điểm + は + 何時から + 何時まで + ですか。

Trong đó:

• から: Từ, chỉ điểm bắt đầu.
• まで: Đến, chỉ điểm kết thúc.
• 何時（なんじ）: Mấy giờ.

Ví dụ 1:

A：図書館（としょかん）は何時から何時までですか。

B：午前9時から午後6時までです。

Dịch: Thư viện hoạt động từ mấy giờ đến mấy giờ? – Từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều.

Ví dụ 2:

A：その店（みせ）は何時から何時までですか。

B：午前10時から午後8時までです。

Dịch: Cửa hàng đó hoạt động từ mấy giờ đến mấy giờ? – Từ 10 giờ sáng đến 8 giờ tối.

Mẹo: Trong câu hỏi về giờ hoạt động, から và まで có thể đứng cùng nhau. Khi chỉ muốn hỏi giờ mở cửa hoặc giờ kết thúc, bạn cũng có thể hỏi riêng 何時からですか hoặc 何時までですか.

Mẫu 3: 休みは何曜日ですか – Hỏi ngày nghỉ trong tuần

Cấu trúc: 休み（やすみ）+ は + 何曜日（なんようび）+ ですか。

Mẫu này dùng để hỏi thứ mấy là ngày nghỉ của cửa hàng, cơ quan hoặc cá nhân.

Ví dụ 1:

A：休みは何曜日ですか。

B：水曜日（すいようび）です。

Dịch: Ngày nghỉ là thứ mấy? – Thứ tư.

Ví dụ 2:

A：会社（かいしゃ）の休みは何曜日ですか。

B：土曜日（どようび）と日曜日（にちようび）です。

Dịch: Công ty nghỉ những ngày nào? – Thứ bảy và Chủ nhật.

Bảng các thứ trong tuần bằng tiếng Nhật

Ghi nhớ: Trợ từ と được dùng để nối hai danh từ theo nghĩa “và”, chẳng hạn 土曜日と日曜日 – Thứ bảy và Chủ nhật.

Mẫu 4: ～から～まで働きます – Nói khoảng thời gian làm một việc

Không chỉ sử dụng với giờ hoạt động của cơ quan, から và まで còn dùng để diễn tả khoảng thời gian diễn ra một hoạt động.

Cấu trúc: Thời gian bắt đầu + から + thời gian kết thúc + まで + động từ.

Ví dụ 1:

毎日（まいにち）9時から午後5時まで働（はたら）きます。

Dịch: Mỗi ngày tôi làm việc từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều.

Ví dụ 2:

毎晩（まいばん）7時から8時半まで勉強（べんきょう）します。

Dịch: Mỗi tối tôi học từ 7 giờ đến 8 giờ 30 phút.

Ví dụ 3:

月曜日から金曜日まで働きます。

Dịch: Tôi làm việc từ thứ hai đến thứ sáu.

Chú ý: から và まで không chỉ dùng với giờ mà còn có thể dùng với ngày trong tuần để biểu thị khoảng thời gian.

Mẫu 5: Thời gian + に + động từ – Nói thời điểm hành động

Cấu trúc: Thời điểm cụ thể + に + động từ.

Trợ từ に được sử dụng khi muốn xác định một hành động xảy ra tại thời điểm cụ thể.

Ví dụ 1:

毎朝6時半に起きます。

Dịch: Mỗi sáng tôi thức dậy lúc 6 giờ 30.

Ví dụ 2:

午後11時に寝（ね）ます。

Dịch: Tôi đi ngủ lúc 11 giờ đêm.

Ví dụ 3:

日曜日に休（やす）みます。

Dịch: Tôi nghỉ vào Chủ nhật.

Phân biệt:

• 7時に起きます – Thức dậy lúc 7 giờ.
• 7時から勉強します – Bắt đầu học từ 7 giờ.
• 9時まで勉強します – Học đến 9 giờ.

Không sử dụng に sau mọi từ chỉ thời gian. Những từ như 今日（きょう）, 昨日（きのう）, 明日（あした）, 毎日（まいにち） thường không đi trực tiếp với に khi làm trạng ngữ thời gian.

Mẫu 6: ～ます・～ました – Diễn đạt thói quen và quá khứ

Từ Bài 4, người học bắt đầu sử dụng động từ lịch sự để nói về những hoạt động hằng ngày.

Ví dụ 1:

毎日、日本語を勉強します。

Dịch: Tôi học tiếng Nhật mỗi ngày.

Ví dụ 2:

明日（あした）、働きます。

Dịch: Ngày mai tôi sẽ làm việc.

Ví dụ 3:

昨日（きのう）、勉強しました。

Dịch: Hôm qua tôi đã học.

Ví dụ 4:

おととい、休みました。

Dịch: Hôm kia tôi đã nghỉ.

Nguyên tắc quan trọng: Dạng ます thường được gọi là dạng không quá khứ, có thể diễn đạt thói quen, sự việc hiện tại mang tính chung hoặc tương lai tùy ngữ cảnh. Dạng ました diễn đạt sự việc đã xảy ra hoặc đã hoàn tất trong quá khứ.

Mẫu 7: Bốn dạng động từ ます・ません・ました・ませんでした

Đây là một trong những kiến thức trọng tâm của Minna no Nihongo Bài 4, giúp người học phân biệt khẳng định, phủ định và quá khứ trong lối nói lịch sự.

Ví dụ đối chiếu:

今日（きょう）は働きます。

Hôm nay tôi làm việc.

明日は働きません。

Ngày mai tôi không làm việc.

昨日は働きました。

Hôm qua tôi đã làm việc.

昨日は働きませんでした。

Hôm qua tôi đã không làm việc.

Mẹo luyện tập: Hãy chọn một động từ như 勉強します, 寝ます hoặc 休みます, sau đó lần lượt chuyển sang ba dạng còn lại. Đây là cách luyện tập giúp bạn nhận biết cấu trúc mà không phải ghi nhớ từng câu riêng lẻ.

3. Từ vựng quan trọng trong 練習A Bài 4

Để sử dụng thành thạo những mẫu câu trên, người học nên ghi nhớ nhóm từ vựng về thời gian, hoạt động hằng ngày và địa điểm.

Cách học từ vựng cùng mẫu câu

Thay vì học từng từ riêng lẻ, bạn có thể ghép từ vựng với hành động cụ thể trong cuộc sống.

• 6時に起きます – Thức dậy lúc 6 giờ.
• 8時から働きます – Làm việc từ 8 giờ.
• 午後5時に終わります – Kết thúc lúc 5 giờ chiều.
• 日曜日に休みます – Nghỉ vào Chủ nhật.

Hãy thay đổi giờ giấc theo lịch sinh hoạt của chính bạn để luyện phản xạ nói và ghi nhớ các trợ từ.

4. Hội thoại thực tế: Hỏi giờ làm việc và lịch sinh hoạt bằng tiếng Nhật

Các hội thoại sau đây được JPOONLINE biên soạn mới nhằm giúp người học áp dụng những cấu trúc của Bài 4 vào cuộc sống.

Tình huống 1: Gọi điện hỏi giờ hoạt động của thư viện

Người gọi:

すみません。図書館は何時から何時までですか。

Xin lỗi, thư viện mở cửa từ mấy giờ đến mấy giờ ạ?

Nhân viên:

午前9時から午後7時までです。

Từ 9 giờ sáng đến 7 giờ tối ạ.

Người gọi:

休みは何曜日ですか。

Thư viện nghỉ vào thứ mấy ạ?

Nhân viên:

火曜日（かようび）です。

Thứ ba ạ.

Người gọi:

わかりました。ありがとうございます。

Tôi hiểu rồi. Xin cảm ơn.

Chú ý: Giờ hoạt động trong hội thoại chỉ là ví dụ giả định dùng cho luyện tập, không phải thông tin của một thư viện cụ thể.

Tình huống 2: Hỏi giờ làm việc của đồng nghiệp

Nam:

毎日、何時から何時まで働きますか。

Mỗi ngày bạn làm việc từ mấy giờ đến mấy giờ?

Sato:

午前8時半から午後5時半まで働きます。

Tôi làm việc từ 8 giờ 30 sáng đến 5 giờ 30 chiều.

Nam:

土曜日も働きますか。

Thứ bảy bạn cũng làm việc à?

Sato:

いいえ、土曜日は働きません。

Không, thứ bảy tôi không làm việc.

Tình huống 3: Nói về những việc đã làm hôm qua

Mai:

昨日、何時に寝ましたか。

Hôm qua bạn đi ngủ lúc mấy giờ?

Linh:

午後11時に寝ました。

Tôi đã đi ngủ lúc 11 giờ đêm.

Mai:

昨日の晩、日本語を勉強しましたか。

Tối hôm qua bạn có học tiếng Nhật không?

Linh:

いいえ、勉強しませんでした。

Không, tôi không học.

Cách luyện nói trong 10 phút

1. Đọc to ba cuộc hội thoại, chú ý cách phát âm giờ và phút.
2. Đổi giờ mở cửa, ngày nghỉ và thời điểm xảy ra hành động.
3. Thay động từ khẳng định bằng dạng phủ định và quá khứ.
4. Ghi âm một đoạn giới thiệu lịch sinh hoạt hằng ngày bằng tiếng Nhật.

Khi đã có thể hỏi giờ hoạt động và trả lời về những việc làm hôm qua, bạn có thể chuyển sang luyện tập phản xạ nhanh hơn.

5. Bài tập 練習A Bài 4 Minna no Nihongo có đáp án

Phần bài tập sau được xây dựng riêng để kiểm tra ba kỹ năng: đọc giờ, sử dụng trợ từ và chia động từ lịch sự.

Bài tập 1: Viết cách đọc giờ bằng Hiragana

Viết cách đọc tiếng Nhật cho các mốc thời gian:

1. 4:00
2. 7:30
3. 9:15
4. 6:10
5. 8:45

Bài tập 2: Điền trợ từ hoặc từ thích hợp

1. 毎朝7時（　）起きます。
2. 銀行は9時（　）午後3時までです。
3. 休みは何（　　　）ですか。
4. 毎日9時から5時（　）働きます。
5. 今、何（　　　）ですか。

Bài tập 3: Chia động từ cho đúng

Chọn dạng động từ phù hợp với ý nghĩa câu.

1. Hôm qua tôi đã học tiếng Nhật: 昨日、日本語を（勉強します → ?）。
2. Ngày mai tôi không làm việc: 明日は（働きます → ?）。
3. Hôm qua tôi không nghỉ: 昨日は（休みます → ?）。
4. Mỗi tối tôi đi ngủ lúc 11 giờ: 毎晩11時に（寝ます → ?）。
5. Sáng nay tôi thức dậy lúc 6 giờ: 今朝6時に（起きます → ?）。

Bài tập 4: Dịch tiếng Việt sang tiếng Nhật

1. Thư viện mở cửa từ 9 giờ sáng đến 6 giờ chiều.
2. Ngày nghỉ là thứ hai và Chủ nhật.
3. Mỗi sáng tôi thức dậy lúc 6 giờ 30.
4. Hôm qua tôi đã làm việc từ 8 giờ sáng đến 5 giờ chiều.
5. Ngày mai tôi không học tiếng Nhật.

Đáp án và giải thích

Đáp án bài tập 1:

1. 4:00 – よじ
2. 7:30 – しちじはん
3. 9:15 – くじじゅうごふん
4. 6:10 – ろくじじゅっぷん
5. 8:45 – はちじよんじゅうごふん

Đáp án bài tập 2:

1. に – Chỉ thời điểm cụ thể.
2. から – Chỉ thời điểm bắt đầu.
3. 曜日（ようび）– Hỏi thứ trong tuần.
4. まで – Chỉ điểm kết thúc.
5. 時（じ）– Hỏi giờ.

Đáp án bài tập 3:

1. 勉強しました – Đã học.
2. 働きません – Không làm việc.
3. 休みませんでした – Đã không nghỉ.
4. 寝ます – Đi ngủ theo thói quen.
5. 起きました – Đã thức dậy.

Đáp án tham khảo bài tập 4:

1. 図書館は午前9時から午後6時までです。
2. 休みは月曜日と日曜日です。
3. 毎朝6時半に起きます。
4. 昨日、午前8時から午後5時まで働きました。
5. 明日は日本語を勉強しません。

Tự đánh giá: Nếu làm đúng ít nhất 16/20 câu, bạn đã có nền tảng khá tốt về cách nói thời gian và chia động từ cơ bản. Nếu sai nhiều ở nhóm động từ ました・ませんでした, hãy ôn lại phần Mẫu 7 trước khi học tiếp.

Bạn có thể tiếp tục thực hành qua 練習B Bài 4 Minna no Nihongo sau khi hoàn thành bài này.

6. Lỗi thường gặp, FAQ và lộ trình học tiếp theo

Những lỗi người mới học thường gặp

FAQ: そちらは何時から何時までですか nghĩa là gì?

Câu そちらは何時から何時までですか dùng để hỏi thời gian hoạt động của một địa điểm, cơ sở hoặc đơn vị được nhắc đến. Có thể dịch tự nhiên là “Chỗ anh/chị mở cửa từ mấy giờ đến mấy giờ ạ?”.

FAQ: から và まで có bắt buộc đi cùng nhau không?

Không. から và まで có thể sử dụng cùng nhau hoặc riêng lẻ. Chẳng hạn, 9時からです có nghĩa là “Bắt đầu từ 9 giờ”, còn 5時までです có nghĩa là “Đến 5 giờ”.

FAQ: Phân biệt ます và ました như thế nào?

ます là dạng lịch sự không quá khứ, thường diễn đạt thói quen hoặc sự việc tương lai. ました là dạng quá khứ khẳng định, diễn đạt hành động đã xảy ra hoặc hoàn thành.

FAQ: ません và ませんでした khác nhau ra sao?

ません diễn đạt phủ định không quá khứ, còn ませんでした diễn đạt phủ định quá khứ. Ví dụ, 明日は働きません nghĩa là “Ngày mai tôi không làm việc”, còn 昨日は働きませんでした nghĩa là “Hôm qua tôi đã không làm việc”.

FAQ: Tại sao nói 7時に起きます nhưng không nói 毎日に起きます?

Vì 7時 là thời điểm xác định cụ thể, nên thường dùng に để đánh dấu. Ngược lại, 毎日 là từ chỉ tần suất “mỗi ngày”, thường được sử dụng trực tiếp trước hoặc trong câu mà không cần に.

FAQ: 何時 và 何曜日 khác nhau thế nào?

何時（なんじ）dùng để hỏi mấy giờ, trong khi 何曜日（なんようび）dùng để hỏi thứ mấy trong tuần. Hai từ này có chức năng khác nhau nên không thể thay thế cho nhau.

Lộ trình học tiếp trên JPOONLINE

Để duy trì mạch học của giáo trình Minna no Nihongo, bạn nên kết hợp luyện mẫu câu với bài tập nghe và chuyển đổi cấu trúc.

• 練習A Bài 3 – これをください: Ôn các mẫu câu hỏi vị trí, xuất xứ và giá cả.
• 練習B Bài 4: Luyện đổi câu và sử dụng cấu trúc trong những tình huống khác.
• Bài tập Minna no Nihongo Bài 4: Luyện nghe, chọn đáp án và kiểm tra kiến thức.
• 練習A Bài 5 – 甲子園へ行きますか: Tiếp tục với mẫu câu về di chuyển và phương tiện giao thông.

Kết luận: 練習A Bài 4 Minna no Nihongo cung cấp nền tảng quan trọng để người mới học giao tiếp về thời gian và lịch sinh hoạt. Khi đã nắm vững cách đọc giờ, các trợ từ から・まで・に và bốn dạng động từ lịch sự, bạn có thể tự tin hơn khi hỏi giờ hoạt động của cơ quan, nói về công việc hoặc kể lại những việc đã làm.

Hãy dành vài phút mỗi ngày để đọc giờ trên đồng hồ và diễn đạt lịch sinh hoạt bằng tiếng Nhật. Việc sử dụng các mẫu câu trong tình huống thực tế sẽ giúp ghi nhớ lâu hơn so với chỉ học thuộc bảng ngữ pháp.

Tài liệu tham khảo

• 3A Network – Mục tiêu học tập chính thức Minna no Nihongo sơ cấp I.
• 3A Network – Hướng dẫn sử dụng giáo trình Minna no Nihongo (tiếng Việt).
• 3A Network – Mục tiêu và phương pháp giảng dạy theo từng bài.
• Japan Foundation – Irodori, tài liệu thực hành tiếng Nhật trong đời sống.

Ghi chú biên tập: JPOONLINE biên soạn mới phần giải thích, hội thoại và bài tập thực hành nhằm hỗ trợ học viên tự học. Nội dung không phải bản sao nguyên văn bài tập trong giáo trình Minna no Nihongo.