Ngày 19/11/2018, Carlos Ghosn, khi đó là Chủ tịch Nissan Motor, bị Viện Công tố Tokyo bắt với cáo buộc liên quan đến việc khai báo thấp hơn thực tế khoản thù lao của mình trong báo cáo chứng khoán. Vụ việc nhanh chóng trở thành một trong những sự kiện doanh nghiệp gây chú ý nhất tại Nhật Bản và quốc tế.
Bản tin tiếng Nhật ban đầu có tiêu đề 「日産自動車のゴーン会長が逮捕される」, nghĩa là “Chủ tịch Ghosn của Nissan Motor bị bắt”. Đây cũng là một bài đọc hữu ích để học các từ thường xuất hiện trong tin tức pháp luật và kinh tế Nhật Bản như 逮捕, 容疑, 報酬, 有価証券報告書 và 金融商品取引法.
Cần lưu ý rằng 逮捕 – bị bắt không đồng nghĩa với 有罪 – có tội. Carlos Ghosn phủ nhận các cáo buộc đối với mình và vụ án của cá nhân ông tại Nhật Bản không đi đến xét xử cuối cùng sau khi ông rời Nhật Bản vào cuối năm 2019.
1. Bản tin năm 2018: Chủ tịch Nissan Carlos Ghosn bị bắt
Vụ bắt giữ diễn ra ngày 19/11/2018
Ngày 19/11/2018, cơ quan công tố đặc biệt Tokyo bắt Carlos Ghosn, khi đó 64 tuổi và giữ chức Chủ tịch Nissan Motor.
Ông bị nghi vi phạm Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch của Nhật Bản liên quan đến thông tin về thù lao của lãnh đạo doanh nghiệp được ghi trong báo cáo chứng khoán.
Cáo buộc ban đầu liên quan khoảng 5 tỷ yên
Theo nội dung điều tra vào thời điểm đó, trong 5 năm tài chính từ 2010 đến 2014, tổng thù lao thực tế liên quan đến Ghosn được cho là khoảng 10 tỷ yên.
Tuy nhiên, số tiền được ghi trong các báo cáo chứng khoán chỉ khoảng 5 tỷ yên.
Cơ quan công tố cáo buộc khoảng 5 tỷ yên đã không được phản ánh trong báo cáo theo cách mà pháp luật yêu cầu.
Greg Kelly cũng bị bắt
Cùng ngày, Greg Kelly – khi đó là một đại diện cấp cao của Nissan – cũng bị bắt với cáo buộc liên quan đến việc khai báo thù lao của Ghosn.
Các công tố viên cho rằng hai người có liên quan đến việc lập báo cáo chứng khoán chứa thông tin không chính xác về khoản thù lao.
Ghosn phủ nhận cáo buộc
Trong quá trình điều tra sau đó, Ghosn cho rằng khoản tiền dự kiến nhận sau khi nghỉ việc chưa được xác định chính thức, vì vậy ông không cho rằng có nghĩa vụ phải ghi số tiền này vào báo cáo tại thời điểm đó.
Do đó, khi biên tập lại bản tin, cần sử dụng các cách diễn đạt như:
- 疑いが持たれた – bị nghi ngờ;
- 逮捕された – bị bắt;
- 起訴された – bị truy tố;
- 容疑を否認した – phủ nhận cáo buộc.
Không nên chuyển các cáo buộc năm 2018 thành câu khẳng định rằng Ghosn đã thực hiện hành vi phạm tội.
✈️ Vietnam Airlines – Khám Phá Những Hành Trình Mới! 🌏 Đặt vé máy bay nội địa và quốc tế thuận tiện! 👉 Săn giá vé hấp dẫn – Đặt chuyến bay ngay!
2. Vụ Carlos Ghosn sau năm 2018 diễn biến như thế nào?
Ghosn bị truy tố thêm sau lần bắt đầu tiên
Sau vụ bắt giữ tháng 11/2018, công tố Nhật Bản tiếp tục điều tra và truy tố Ghosn về các cáo buộc liên quan đến khai báo thù lao cũng như những vấn đề tài chính khác.
Ông liên tục phủ nhận việc mình phạm tội.
Ghosn rời Nhật Bản cuối năm 2019
Cuối tháng 12/2019, trong thời gian được tại ngoại và chờ xét xử, Ghosn rời Nhật Bản và tới Lebanon.
Việc này vi phạm các điều kiện tại ngoại tại Nhật Bản. Sau đó, Nhật Bản phát lệnh bắt đối với ông.
Ghosn từ đó sinh sống tại Lebanon và cho rằng ông không thể nhận được một phiên tòa công bằng tại Nhật Bản. Phía Nhật Bản bác bỏ những lập luận cho rằng hệ thống tố tụng của nước này không bảo đảm xét xử công bằng.
Ghosn chưa bị xét xử và kết án tại Nhật Bản
Đây là điểm đặc biệt quan trọng khi cập nhật bài cũ.
Các cáo buộc đối với Ghosn tại Nhật Bản chưa được giải quyết bằng một bản án đối với chính ông, vì bị cáo không có mặt tại Nhật để tiếp tục quá trình xét xử.
Do đó, không nên viết:
“Ghosn đã bị kết tội che giấu thu nhập.”
Cách diễn đạt chính xác hơn là:
“Ghosn bị truy tố tại Nhật Bản với cáo buộc khai báo thấp hơn thực tế khoản thù lao, nhưng ông phủ nhận cáo buộc và vụ án đối với cá nhân ông chưa được xét xử đến phán quyết cuối cùng tại Nhật Bản.”
Nissan thì đã bị tòa án kết luận
Diễn biến đối với Nissan khác với trường hợp của Ghosn.
Năm 2022, Tòa án Địa phương Tokyo xác định Nissan chịu trách nhiệm liên quan đến việc báo cáo không đầy đủ khoản thù lao và phạt công ty 200 triệu yên.
Nissan quyết định không kháng cáo phán quyết này.
Greg Kelly bị kết tội một phần
Greg Kelly bị xét xử riêng tại Nhật Bản.
Năm 2022, tòa tuyên ông có tội liên quan đến phần khai báo thù lao trong năm tài chính 2017 nhưng tuyên không phạm tội đối với phần lớn các năm còn lại.
Ông nhận án tù treo và tiếp tục khẳng định mình vô tội.
Đến năm 2025, Tòa án Cấp cao Tokyo giữ nguyên bản án đối với Kelly.
Người học muốn tìm hiểu thêm bối cảnh quan hệ giữa Nissan và Renault sau vụ Ghosn có thể đọc bài Renault muốn quản lý Nissan và Renault trong một công ty trên JPOONLINE.
🇯🇵 Du Lịch Nhật Bản – Khám Phá Xứ Sở Hoa Anh Đào! 🌸 Trải nghiệm Tokyo, Osaka, Kyoto và nhiều điểm đến hấp dẫn! 👉 Săn ưu đãi hấp dẫn – Đặt ngay hôm nay!
3. Vì sao vụ bắt Carlos Ghosn gây chấn động ngành ô tô?
Ghosn từng là biểu tượng phục hồi Nissan
Carlos Ghosn trở thành một nhân vật nổi tiếng trong giới kinh doanh Nhật Bản sau khi tham gia quá trình tái cấu trúc Nissan từ cuối thập niên 1990.
Trong giai đoạn Nissan gặp khó khăn tài chính, Ghosn thực hiện nhiều biện pháp cắt giảm chi phí, đóng cửa nhà máy và tái tổ chức hoạt động.
Kết quả phục hồi giúp ông trở thành một trong những lãnh đạo doanh nghiệp nước ngoài được biết đến rộng rãi tại Nhật Bản.
Ông từng giữ vai trò quan trọng trong liên minh Renault–Nissan–Mitsubishi
Trước vụ bắt giữ, Ghosn có ảnh hưởng lớn trong liên minh giữa Renault, Nissan và Mitsubishi Motors.
Vì vậy, việc một lãnh đạo có vị trí đặc biệt trong một trong những liên minh ô tô lớn nhất thế giới bị bắt đã tạo ra tác động vượt xa phạm vi Nissan.
Vụ án đặt vấn đề về quản trị doanh nghiệp
Sự việc cũng làm nổi bật câu hỏi về cách Nissan quyết định thù lao cho lãnh đạo cấp cao, quyền lực tập trung vào một số cá nhân và khả năng kiểm tra nội bộ.
Phán quyết năm 2022 đối với Nissan cho thấy vụ việc không chỉ được nhìn nhận dưới góc độ trách nhiệm cá nhân mà còn liên quan đến hệ thống quản trị của chính doanh nghiệp.
Vụ án còn gây tranh luận về hệ thống tư pháp Nhật Bản
Ghosn và những người ủng hộ ông chỉ trích thời gian tạm giữ, phương pháp thẩm vấn và các hạn chế trong điều kiện tại ngoại tại Nhật Bản.
Trong khi đó, giới chức Nhật Bản khẳng định các thủ tục được thực hiện theo pháp luật.
Vì vậy, khi đọc các nguồn quốc tế về vụ án, cần phân biệt giữa sự kiện pháp lý đã được xác nhận và quan điểm của các bên về hệ thống tư pháp.
📱 Điện Thoại, Laptop & Phụ Kiện Công Nghệ 💻 Khám phá sản phẩm chính hãng, nhiều ưu đãi hấp dẫn! 👉 Săn giá tốt – Mua ngay hôm nay!
4. Từ vựng tiếng Nhật về bắt giữ, pháp luật và doanh nghiệp
| Tiếng Nhật | Cách đọc | Nghĩa tiếng Việt |
|---|---|---|
| 日産自動車 | にっさんじどうしゃ | Nissan Motor |
| 会長 | かいちょう | Chủ tịch |
| 社長 | しゃちょう | Giám đốc / Chủ tịch công ty |
| 経営者 | けいえいしゃ | Nhà quản lý doanh nghiệp |
| 逮捕 | たいほ | Bắt giữ |
| 容疑 | ようぎ | Nghi vấn, cáo buộc |
| 容疑者 | ようぎしゃ | Nghi phạm |
| 疑い | うたがい | Sự nghi ngờ |
| 起訴 | きそ | Truy tố |
| 被告 | ひこく | Bị cáo |
| 裁判 | さいばん | Phiên tòa, xét xử |
| 有罪 | ゆうざい | Có tội |
| 無罪 | むざい | Vô tội |
| 否認 | ひにん | Phủ nhận |
| 検察 | けんさつ | Cơ quan công tố |
| 東京地検特捜部 | とうきょうちけんとくそうぶ | Đơn vị điều tra đặc biệt thuộc Viện Công tố Tokyo |
| 金融商品取引法 | きんゆうしょうひんとりひきほう | Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch |
| 有価証券報告書 | ゆうかしょうけんほうこくしょ | Báo cáo chứng khoán |
| 虚偽記載 | きょぎきさい | Ghi thông tin sai sự thật |
| 報酬 | ほうしゅう | Thù lao |
| 役員報酬 | やくいんほうしゅう | Thù lao của lãnh đạo doanh nghiệp |
| 記載する | きさいする | Ghi, đăng tải trong tài liệu |
| 少なく記載する | すくなくきさいする | Ghi thấp hơn thực tế |
| 提出する | ていしゅつする | Nộp |
| 代表取締役 | だいひょうとりしまりやく | Giám đốc đại diện |
| 株主 | かぶぬし | Cổ đông |
| 株主総会 | かぶぬしそうかい | Đại hội cổ đông |
| 内部調査 | ないぶちょうさ | Điều tra nội bộ |
| 企業統治 | きぎょうとうち | Quản trị doanh nghiệp |
| 保釈 | ほしゃく | Bảo lãnh tại ngoại |
| 逃亡 | とうぼう | Bỏ trốn |
| 判決 | はんけつ | Phán quyết |
| 控訴 | こうそ | Kháng cáo |
Phân biệt 逮捕, 起訴 và 有罪
逮捕（たいほ） là bắt giữ một người bị nghi có liên quan đến hành vi phạm pháp.
起訴（きそ） là quyết định của công tố viên đưa vụ việc ra xét xử.
有罪（ゆうざい） là khi tòa án xác định bị cáo có tội.
Ba khái niệm này hoàn toàn khác nhau.
Ví dụ:
逮捕されたからといって、有罪とは限りません。
Dịch: Một người bị bắt không có nghĩa người đó nhất định có tội.
5. Phân tích 6 cấu trúc ngữ pháp thường gặp trong tin pháp luật
Ngữ pháp 1: ～として – Với tư cách / vì cho rằng
Ví dụ:
金融商品取引法違反の疑いがあるとして逮捕されました。
Dịch: Ông bị bắt vì bị nghi vi phạm Luật Công cụ Tài chính và Giao dịch.
Trong văn phong báo chí, ～として thường dùng để trình bày lý do mà cơ quan chức năng đưa ra.
Ngữ pháp 2: ～によりますと – Theo…
Ví dụ:
東京地検特捜部によりますと、報酬の記載に問題があったということです。
Dịch: Theo đơn vị điều tra đặc biệt thuộc Viện Công tố Tokyo, có vấn đề trong việc khai báo thù lao.
Ngữ pháp 3: ～あまり – Hơn khoảng…
Ví dụ:
50億円あまり少なく記載した疑いがあります。
Dịch: Có nghi vấn đã ghi thấp hơn thực tế hơn khoảng 5 tỷ yên.
あまり đặt sau con số có thể mang nghĩa “hơn một chút so với con số đó”.
Ngữ pháp 4: ～とともに – Cùng với
Ví dụ:
ケリー氏とともに逮捕されました。
Dịch: Ông bị bắt cùng với ông Kelly.
Ngữ pháp 5: ～ことになっている – Được quy định / được quyết định rằng
Ví dụ:
一定額以上の役員報酬は公開することになっています。
Dịch: Thù lao lãnh đạo trên một mức nhất định được quy định phải công khai.
Ngữ pháp 6: ～わけではない – Không có nghĩa là
Ví dụ:
逮捕されたからといって、犯罪をしたと決まったわけではありません。
Dịch: Việc bị bắt không có nghĩa đã được xác định là phạm tội.
Đây là cấu trúc đặc biệt hữu ích khi đọc tin pháp luật vì giúp phân biệt cáo buộc với kết luận của tòa án.
🖌️ Bút Thư Pháp Deli – Luyện Viết Chữ Hán & Kanji 🇯🇵 Nhiều cỡ ngòi, có thể châm thêm mực, phù hợp luyện viết thư pháp! 👉 Săn ưu đãi hấp dẫn – Đặt mua ngay!
6. Luyện đọc hiểu và FAQ về vụ Carlos Ghosn
Câu hỏi 1
質問: カルロス・ゴーン氏はいつ逮捕されましたか。
答え: 2018年11月19日です。
Dịch: Carlos Ghosn bị bắt khi nào? – Ngày 19/11/2018.
Câu hỏi 2
質問: ゴーン氏は当時、どの会社の会長でしたか。
答え: 日産自動車です。
Dịch: Khi đó ông là chủ tịch công ty nào? – Nissan Motor.
Câu hỏi 3
質問: 最初の逮捕容疑は何に関係していましたか。
答え: 有価証券報告書に記載した役員報酬に関係していました。
Dịch: Cáo buộc ban đầu liên quan đến gì? – Thù lao lãnh đạo được khai trong báo cáo chứng khoán.
Câu hỏi 4
質問: ゴーン氏は日本で有罪判決を受けましたか。
答え: いいえ。本人に対する裁判は最終判決まで行われていません。
Dịch: Ghosn đã bị kết án tại Nhật chưa? – Chưa. Vụ xét xử đối với cá nhân ông chưa đi tới phán quyết cuối cùng.
Câu hỏi 5
質問: ゴーン氏は現在どこに住んでいますか。
答え: レバノンに住んでいます。
Dịch: Hiện ông sống ở đâu? – Lebanon.
Câu hỏi 6: Chọn đáp án đúng
質問: 次の中で正しいものはどれですか。
- ゴーン氏は2018年に逮捕され、その日に有罪判決を受けた。
- ゴーン氏は容疑を否認し、その後日本を離れた。
- 日産自動車は事件とまったく関係がないと裁判所が判断した。
Đáp án đúng: 2.
Giải thích: Ghosn bị bắt và sau đó bị truy tố nhưng phủ nhận cáo buộc. Cuối năm 2019, ông rời Nhật Bản và đến Lebanon. Việc bắt giữ hoặc truy tố không đồng nghĩa với phán quyết có tội.
Carlos Ghosn bị bắt vì lý do gì?
Cáo buộc ban đầu năm 2018 liên quan đến việc báo cáo thấp hơn thực tế khoản thù lao trong các báo cáo chứng khoán của Nissan.
Carlos Ghosn đã bị kết án tại Nhật Bản chưa?
Chưa. Ông rời Nhật khi đang chờ xét xử và hiện vẫn ở Lebanon. Do đó, vụ án đối với cá nhân Ghosn tại Nhật chưa đi đến phán quyết cuối cùng.
Nissan có bị kết án trong vụ việc không?
Có. Nissan bị Tòa án Địa phương Tokyo phạt 200 triệu yên năm 2022 liên quan đến việc báo cáo không đầy đủ thù lao của Ghosn. Công ty không kháng cáo.
Greg Kelly có bị kết án không?
Greg Kelly bị kết tội đối với một phần cáo buộc liên quan năm tài chính 2017 và nhận án tù treo. Ông được tuyên không phạm tội đối với phần lớn thời gian còn lại và vẫn khẳng định mình vô tội.
逮捕された nghĩa là gì?
逮捕された（たいほされた） là thể bị động của 逮捕する, nghĩa là “bị bắt”.
Bài này phù hợp trình độ JLPT nào?
Từ vựng pháp luật và kinh tế như 有価証券報告書, 金融商品取引法, 虚偽記載 phù hợp với người học khoảng N2–N1, trong khi các mẫu như ～として, ～とともに, ～わけではない phù hợp để luyện từ N3 trở lên.
Tổng kết: Bản tin về Carlos Ghosn là ví dụ rất tốt để học cách báo chí Nhật Bản phân biệt giữa 疑い – nghi vấn, 逮捕 – bắt giữ, 起訴 – truy tố và 有罪 – có tội. Khi cập nhật một bản tin pháp luật cũ, điều quan trọng là không biến cáo buộc ban đầu thành một kết luận mà tòa án chưa đưa ra đối với chính người bị cáo buộc.
Nguồn: NHK – Bản tin tháng 11/2018. Nội dung được JPOONLINE biên tập lại và cập nhật diễn biến pháp lý sau năm 2018, đồng thời bổ sung phần từ vựng – ngữ pháp phục vụ học tiếng Nhật.
